Long COVID en ME/CVS: je spieren veranderen echt — en daarom zijn CBDA en CBGA zo interessant
Wie ME/CVS of Long COVID heeft, weet dat het woord **moe** de lading totaal niet dekt.
Moe is: *ik heb een drukke dag gehad en ga vanavond vroeg naar bed.*
Dit is anders.
Je kunt wakker worden en voelen alsof je al een hele dag achter de rug hebt.
Je benen voelen zwaar.
Je spieren lijken leeg.
Je hoofd werkt niet mee.
Douchen kan al een klus zijn.
Een boodschap doen kan betekenen dat je daarna moet liggen.
En het frustrerende?
Je **wilt** vaak wel.
Je lichaam kan gewoon niet mee.
Steeds meer onderzoek laat zien dat daar een lichamelijke reden voor kan zijn.
## Het komt niet simpelweg doordat je te weinig beweegt
Dat is belangrijk om eerst duidelijk te maken.
Mensen met ME/CVS en Long COVID bewegen vaak minder.
Maar waarom?
Is hun lichaam achteruitgegaan omdat ze minder bewegen?
Of bewegen ze minder omdat hun lichaam niet meer normaal op inspanning reageert?
Onderzoekers hebben daar iets slims voor gedaan.
Ze vergeleken mensen met ME/CVS en Long COVID met gezonde mensen die maar liefst **60 dagen bijna alleen maar in bed hadden gelegen.**
Als weinig bewegen de belangrijkste oorzaak was, zouden hun spieren daarna ongeveer dezelfde veranderingen moeten laten zien.
Maar dat gebeurde niet.
De spieren van mensen met ME/CVS en Long COVID lieten andere kenmerken zien.
Dus:
**het is niet simpelweg een kwestie van conditieverlies.**
Er gebeurt daadwerkelijk iets anders in het lichaam.
## Wat gaat er dan mis in die spieren?
Daar wordt nog volop onderzoek naar gedaan.
Maar een paar dingen vallen op.
### 1. De spier gaat anders met energie om
Je spieren hebben energie nodig om te bewegen.
Die energie wordt in je spiercellen gemaakt.
Zie het als de accu van een elektrische fiets.
Bij een gezonde accu kun je een flink stuk fietsen en daarna laad je hem weer op.
Bij ME/CVS en Long COVID lijkt die energiehuishouding bij een deel van de patiënten anders te functioneren.
Dat kan helpen verklaren waarom een kleine inspanning soms buitenproportioneel zwaar voelt.
Het probleem is dan dus niet simpelweg:
**“Ik heb geen conditie.”**
Maar mogelijk ook:
**“Mijn lichaam kan de energie die nodig is voor inspanning en herstel niet normaal verwerken.”**
### 2. Zuurstof moet op de juiste plek komen
Spieren hebben niet alleen energie nodig.
Ze hebben ook zuurstof en voedingsstoffen nodig.
Die worden via het bloed aangevoerd.
Daarom kijken onderzoekers ook naar de kleine bloedvaten en naar wat er tijdens inspanning met de doorbloeding en zuurstofvoorziening gebeurt.
Als de aanvoer niet goed aansluit op wat een spier nodig heeft, kan die spier natuurlijk ook minder goed presteren.
### 3. Inspanning kan een veel grotere reactie veroorzaken
Dit is misschien wel één van de bekendste problemen bij ME/CVS:
**PEM — post-exertionele malaise.**
Moeilijke naam.
Eigenlijk betekent het:
**je doet iets en je lichaam betaalt daarna een veel te hoge prijs.**
Dat hoeft niet eens zware sport te zijn.
Een verjaardag.
Een wandeling.
Een druk gesprek.
Boodschappen.
Het huis opruimen.
Soms voel je tijdens de activiteit nog niet eens hoe hard je over je grens gaat.
De klap kan later komen.
Meer uitputting. Meer pijn. Meer hersenmist. Een grieperig gevoel. En soms dagen nodig hebben om weer enigszins op je oude niveau te komen.
Dat is iets heel anders dan normale spierpijn na sporten.
## En hier worden CBDA en CBGA interessant
Want als er meerdere dingen tegelijk spelen, wordt het minder logisch om alleen naar één los probleem te kijken.
En dat is precies waarom cannabinoïden zo interessant zijn.
Ons lichaam heeft namelijk zelf een systeem dat helpt bij het regelen en bijsturen van allerlei processen.
Dat heet het **endocannabinoïdesysteem**, kortweg ECS.
Klinkt ingewikkeld.
Maar zie het als een soort **regelkamer van je lichaam**.
Die regelkamer is onder andere betrokken bij:
* hoe je lichaam pijnprikkels verwerkt;
* hoe zenuwen signalen doorgeven;
* hoe het afweersysteem reageert;
* hoe ontstekingsreacties worden geregeld;
* hoe verschillende processen weer richting balans worden gestuurd.
En het bijzondere is:
**ons lichaam maakt zelf cannabinoïde-achtige stoffen.**
Cannabinoïden uit hennep kunnen óók invloed hebben op verschillende onderdelen van dat regelsysteem.
En daarom vinden wij ze zo interessant.
## CBDA: interessant bij pijn, prikkels en ontstekingsreacties
CBDA zit van nature in de rauwe, onverhitte hennepplant.
Als CBDA wordt verhit, verandert een groot deel ervan in CBD.
Daardoor heeft jarenlang bijna iedereen vooral naar CBD gekeken.
Maar CBDA is niet gewoon CBD dat nog “afgemaakt” moet worden.
**CBDA doet zelf iets.**
Onderzoekers zien dat CBDA invloed kan hebben op verschillende processen.
Eén daarvan heeft te maken met **ontstekingssignalen**.
Ontsteking is op zichzelf niet slecht.
Als je je snijdt of een infectie krijgt, moet je lichaam kunnen reageren.
Het probleem ontstaat wanneer zo'n systeem te sterk, te lang of op het verkeerde moment actief blijft.
CBDA wordt onderzocht omdat het invloed heeft op bepaalde stoffen en systemen waarmee het lichaam zulke reacties regelt.
Daarnaast wordt CBDA onderzocht vanwege systemen die betrokken zijn bij **pijn en overgevoelige prikkels**.
Denk bijvoorbeeld aan een zenuwstelsel dat veel te hard reageert op een prikkel die normaal gesproken veel minder heftig zou binnenkomen.
Dat maakt CBDA interessant.
Niet voor één specifiek probleem.
Maar juist omdat het op **verschillende relevante processen** invloed kan hebben.
## En wat doet CBGA dan?
CBGA is minder bekend.
Maar eigenlijk is dat vreemd.
CBGA wordt de **moeder van de cannabinoïden** genoemd.
Waarom?
Omdat de hennepplant CBGA gebruikt om verschillende andere cannabinoïden te maken.
Maar CBGA is niet alleen een grondstof.
**CBGA is zelf actief.**
Ook bij CBGA zien onderzoekers invloed op verschillende systemen die betrokken zijn bij hoe cellen communiceren, hoe het lichaam met ontstekingssignalen omgaat en hoe bepaalde processen worden geregeld.
En nu komt het interessante:
**CBDA en CBGA doen niet precies hetzelfde.**
Ze hebben ieder hun eigen eigenschappen.
En juist daarom vinden wij de combinatie zo interessant.
## Waarom zou je CBDA en CBGA combineren?
Stel je voor dat er in je huis vijf dingen misgaan.
De verwarming doet raar.
De elektriciteit hapert.
De waterdruk is slecht.
Een raam sluit niet goed.
En de ventilatie werkt niet.
Dan kun je één probleem oplossen.
Maar daarmee heb je de andere vier nog niet aangepakt.
Bij complexe lichamelijke klachten kan hetzelfde principe spelen.
Er is niet noodzakelijk één knop waar alles vanaf hangt.
Bij ME/CVS en Long COVID kijken onderzoekers juist naar meerdere dingen:
**energie → spieren → bloedvaten → afweersysteem → ontstekingsreacties → zenuwstelsel → herstel**
En cannabinoïden zijn interessant omdat ze niet allemaal op precies dezelfde plek aangrijpen.
CBDA heeft zijn eigenschappen.
CBGA heeft andere eigenschappen.
Daarom kijken wij bij KriSo Hemp liever naar het **samenspel** dan alleen naar één los stofje.
## En daarom kiezen wij voor Whole Plant
Daar komt nog iets bij.
Een hennepplant bevat van nature niet alleen CBDA en CBGA.
Er zitten veel meer natuurlijke stoffen in.
Andere cannabinoïden.
Terpenen — de stoffen die planten onder andere hun geur geven.
Flavonoïden — natuurlijke plantenstoffen die ook in bijvoorbeeld fruit en groenten voorkomen.
Al die stoffen hebben hun eigen eigenschappen.
Daarom vinden wij het jammer om een plant volledig uit elkaar te halen en vervolgens maar één geïsoleerde stof te gebruiken.
Wij kiezen liever voor **Whole Plant**:
het bredere natuurlijke profiel van de plant zoveel mogelijk behouden.
Het idee dat verschillende plantenstoffen elkaar kunnen aanvullen wordt vaak het **entourage-effect** genoemd.
Ook daar wordt steeds meer onderzoek naar gedaan.
## Dat is precies de gedachte achter onze DUO
Onze DUO combineert daarom **CBDA + CBGA binnen een breder Whole Plant-profiel.**
Heel simpel gezegd:
**CBDA doet niet precies hetzelfde als CBGA.**
En CBGA doet niet precies hetzelfde als de andere natuurlijke stoffen in het extract.
Juist dát vinden wij de meerwaarde.
Niet één stofje waarvan we verwachten dat het alles oplost.
Maar verschillende plantenstoffen die ieder op hun eigen manier invloed kunnen hebben op het grotere regelsysteem.
**CBDA + CBGA + het bredere plantenprofiel.**
Dat is de gedachte achter DUO.
## Kan DUO dan ME/CVS of Long COVID behandelen?
Daarvoor is specifiek onderzoek bij mensen met ME/CVS en Long COVID nodig en dat onderzoek is er voor CBDA en CBGA nog onvoldoende.
Maar daar houdt het verhaal wat ons betreft niet op.
Want we weten inmiddels wél:
**ME/CVS en Long COVID zijn niet simpelweg het gevolg van te weinig bewegen.**
Er worden echte lichamelijke veranderingen gevonden.
**CBDA is biologisch actief.**
Het is dus niet alleen een onbelangrijke voorloper van CBD.
**CBGA is biologisch actief.**
Ook deze cannabinoïde doet zelf meer dan alleen dienen als grondstof voor andere cannabinoïden.
**CBDA en CBGA hebben verschillende eigenschappen.**
En juist daardoor is het interessant om verder te kijken dan één geïsoleerde cannabinoïde.
Dat is voor ons de reden om deze stoffen serieus te nemen.
Niet omdat alles al bewezen is.
Maar omdat er inmiddels genoeg bekend is om te zeggen:
**CBDA en CBGA verdienen veel meer aandacht dan ze jarenlang hebben gekregen.**
## Misschien moeten we anders naar complexe klachten kijken
We zoeken bij ziekte graag naar één oorzaak en één oplossing.
Dat is lekker overzichtelijk.
Maar ons lichaam werkt niet zo simpel.
Spieren staan niet los van bloedvaten.
Bloedvaten staan niet los van het zenuwstelsel.
Het zenuwstelsel staat niet los van het afweersysteem.
En ontstekingsreacties, energie en herstel beïnvloeden elkaar voortdurend.
Juist daarom vinden wij het zo interessant dat cannabinoïden op verschillende plekken in dat grote regelsysteem kunnen aangrijpen.
En daarom kijken wij naar
**CBDA.
CBGA.
Whole Plant.
Het samenspel.**
Want hoe meer we leren over ME/CVS en Long COVID, hoe duidelijker één ding wordt:
**het lichaam is veel complexer dan één kapot knopje.**
Misschien moeten we dus ook stoppen met uitsluitend naar één knopje te zoeken.
🌿 **KriSo Hemp**
---
## Veelgestelde vragen
### Wat is CBDA?
CBDA is een natuurlijke cannabinoïde uit de rauwe hennepplant. Bij verhitting wordt een groot deel ervan omgezet in CBD. Onderzoek laat zien dat CBDA zelf actief is en dus niet eerst CBD hoeft te worden om biologische eigenschappen te hebben.
### Wat is CBGA?
CBGA is een andere natuurlijke cannabinoïde. De hennepplant gebruikt CBGA om verschillende andere cannabinoïden te maken. Daarom wordt het vaak de “moeder van de cannabinoïden” genoemd. CBGA heeft daarnaast zelf biologische activiteit.
### Waarom CBDA én CBGA?
Omdat het twee verschillende cannabinoïden zijn met verschillende eigenschappen. Daarom vinden wij het interessanter om naar hun combinatie en het bredere plantenprofiel te kijken dan uitsluitend naar één losse cannabinoïde.
### Wat betekent Whole Plant?
Whole Plant betekent dat we het bredere natuurlijke profiel van de hennepplant belangrijk vinden. Dus niet alleen één geïsoleerde cannabinoïde, maar
ook andere natuurlijk aanwezige plantenstoffen.
### Zijn CBDA en CBGA bewezen behandelingen voor ME/CVS of Long COVID?
Wat duidelijk is, is dat CBDA en CBGA biologisch actieve stoffen zijn en dat er goede wetenschappelijke redenen zijn om verder te onderzoeken wat hun verschillende eigenschappen kunnen betekenen voor ME/CVS /LONG COVID